Çoğu işletme ve aile için zorlu geçen bir yılda, az sayıdaki iyi haberlerden biri elektrik fiyatlarındaki düşüş oldu. 2020, piyasa verilerinin karşılaştırılabilir hale geldiği 2007 yılından bu yana en ucuz yıl oldu. Ancak, düşük fiyatlar tek başına işletmelerin ve hanelerin doğrudan fayda sağlaması için yeterli değil; yalnızca sözleşmelerini yeniden müzakere eden veya tedarikçilerini değiştirenler bu durumdan yararlanabildi.
Çoğu kişi için elektrik tedarikçisini değiştirmek hâlâ ürkütücü bir ihtimal. Elektrik kesintilerinden, arızalardan ya da yetersiz müşteri hizmetlerinden endişe duyuyorlar. Oysa gerçekte, elektrik dağıtım sisteminin işleyişi göz önüne alındığında, faturayı düzenleyen ve tahsil edenin kim olduğu dışında pek bir şey değişmiyor.
Peki sistem nasıl işliyor? Elektrik, açık piyasada işlem gören bir emtiadır (ertesi gün fiyatları için OMIE, vadeli işlemler için OMIP). Üretimi ve dağıtımı birkaç elin kontrolündedir, ancak ticareti rekabetçi bir piyasada faaliyet gösteren çok sayıda aktöre yayılmıştır. Portekiz'de faaliyet göstermek üzere ERSE (Enerji Hizmetleri Düzenleme Kurumu, sektör düzenleyicisi) tarafından akredite edilmiş 38 tedarikçi bulunmaktadır. Her ne kadar bunların hepsi tüm segmentlere hizmet vermese de, ister bir aile, ister büyük veya küçük bir işletme olun, aralarından seçim yapabileceğiniz 20'den fazla tedarikçi bulunmaktadır.
Rakip sayısının bu kadar fazla olması, herhangi bir zamanda sunulan fiyatların, ister yükseliş ister düşüş eğiliminde olsun, piyasa koşullarına hızla uyum sağladığı anlamına gelir.
Görüldüğü üzere, 2020 düşük fiyatların yaşandığı bir yıldı; bu nedenle piyasaya girenler bundan faydalanabildi.
2020 yılı boyunca fiyatlarınızı güncellemediyseniz, bunu şimdi yapmanızı öneririm. Yılın ikinci yarısında fiyatlar yükselmiş olsa da, tarihsel açıdan cazip seviyelerde kalmaya devam ediyor.
Her yıl piyasa durumunu takip etme alışkanlığı olan kişiler için, fiyat seviyesi son yıllara kıyasla cazip olmaya devam ediyor. Önümüzdeki aylarda neler olacağı, fiyatları etkileyen olağan üretim faktörlerine (rüzgâr, yağmur, gaz, petrol, nükleer santral faaliyetleri, CO₂ lisansları) bağlı olmakla birlikte, her şeyden önce enerji talebini en çok etkileyen unsur olan ekonominin gidişatına bağlı olacaktır.
2021'de ekonomi nasıl bir seyir izleyecek? Bu, ancak son derece hassas bir kristal küre tarafından ortaya çıkarılabilecek büyük bir bilinmezlik. Komedyen George Carlin şöyle demişti: "Bu geceki hava durumu tahmini: karanlık." Bu tahmin ufku, içinde yaşadığımız döneme oldukça uygun görünüyor. Sihirli yöntemlerin olmadığı bir ortamda, enerji maliyetleri de dahil olmak üzere tüm maliyetleri optimize etmek en güvenli seçenek.
